Rozwiązywanie umów o pracę

11.01.2018

Wypowiedzenie to najczęściej stosowany sposób rozwiązywania umów o pracę. Długość okresu, jaki musi upłynąć od złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy do dnia rozwiązania stosunku pracy unormowane zostały szczegółowo w kodeksie pracy. 

Przyczyna rozwiązania umowy o pracę ma zasadnicze znaczenie w przypadku wypowiadania umów zawartych na czas nieokreślony. Nie ma natomiast znaczenia w odniesieniu do umów terminowych, czyli  zawartych na czas określony. W oświadczeniu o ich wypowiedzeniu nie trzeba wskazywać powodu rozwiązania. Przy umowie na czas nieokreślony, tylko pracodawca musi uzasadniać powód wypowiedzenia. Pracownik nie musi tego robić. Pracownik wypowiadający tego rodzaju umowę może zatem ograniczyć swoje oświadczenie do krótkiej informacji, że rozwiązuje stosunek pracy z zachowaniem odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Pracodawca musi natomiast swoją decyzję uzasadnić w sposób konkretny i rzeczowy Pracodawca nie może przy tym ograniczyć się do wskazania, że pracownik nie spełnia jego oczekiwań, ale dokładnie określić, na czym to polega.

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy powinno zostać złożone w formie pisemnej, niezależnie od tego czy składa je pracodawca, czy pracownik. Pracodawca musi także w wypowiedzeniu zawrzeć pouczenie pracownika o przysługującym mu prawie odwołania się od wypowiedzenia do sądu pracy. Brak takiego pouczenia, który w konsekwencji spowodował niezachowanie przez pracownika terminu do złożenia odwołania od wypowiedzenia umowy, może stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Okresy wypowiedzenia:

w przypadku umowy zawartej na okres próbny:
       3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
       1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
       2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące,
     
w przypadku umowy zawartej na czas nieokreślony lub określony (w zależności od długości  zatrudnienia u danego pracodawcy):
2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  1. miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

W okresie co najmniej  2-tygodniowego wypowiedzenia, w przypadku gdy umowę wypowiedział pracodawca, pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wymiar tego zwolnienia wynosi 2 dni robocze w przypadku 2 tygodniowego i 1 miesięcznego wypowiedzenia albo 3 dni robocze w przypadku wypowiedzenia 3 miesięcznego.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli zatem w danym przypadku okres wypowiedzenia wynosi np. 3 miesiące, a oświadczenie o wypowiedzeniu zostało złożone 20 stycznia to umowa rozwiąże się dopiero z dniem 30 kwietnia.

Kogo nie można zwolnić z pracy za wypowiedzeniem?
Zakaz rozwiązywania umowy o pracę za wypowiedzeniem dotyczy w szczególności (poniższe wyłączenia nie odnoszą się do przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy):
  1. pracownika, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (z wyłączeniem przypadku, gdy pracownik uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy),
  2. pracownika przebywającego na urlopie (dotyczy każdego rodzaju urlopu, nie tylko wypoczynkowego, także urlopu wychowawczego),
  3. pracownika w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia,
  4. pracownicy będącej w ciąży lub przebywającej na urlopie macierzyńskim oraz pracownika – ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego (nie dotyczy to jednak umowy na okres próbny nieprzekraczający miesiąca).
Uprawnienia pracownika:
Podstawowym uprawnieniem pracownika w tym przypadku nieuzasadnionego rozwiązania umowy jest wniesienie odwołania od wypowiedzenia do właściwego sądu pracy. Termin na złożenie odwołania wynosi 21 dni i liczony jest od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę. W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy stosownie do żądania pracownika orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeśli umowa już się rozwiązała o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu ( w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, w kwocie nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia). Jeśli wypowiedzenie dotyczyło umowy próbnej lub na czas określony, sąd orzeknie jedynie odszkodowanie, pod warunkiem udowodnienia rozwiązania niezgodnego z prawem.

CS i-BHP